W Afryce natura sama uruchomiła reaktor jądrowy około dwóch miliardów lat temu

W 1972 roku francuscy naukowcy analizujący rudę uranu z kopalni w Oklo, w dzisiejszym Gabonie, zauważyli coś niepokojącego: proporcje pewnych izotopów uranu były nieznacznie inne niż w każdej innej znanej rudzie na świecie — jakby część materiału już wcześniej „spalono” w reaktorze.

Dalsze badania potwierdziły, że około dwóch miliardów lat temu, dzięki specyficznemu połączeniu wysokiego stężenia rozszczepialnego izotopu uranu-235 (wówczas naturalnie znacznie wyższego niż dziś) i obecności wody działającej jako moderator neutronów, w tym miejscu samoistnie zaszła kontrolowana, samopodtrzymująca się reakcja łańcuchowa — naturalny reaktor jądrowy.

Reaktor działał najprawdopodobniej z przerwami przez setki tysięcy lat, cyklicznie się „włączając” i „wyłączając” w zależności od ilości wody gruntowej, zanim naturalne zasoby paliwa się wyczerpały.

To zjawisko jest dziś traktowane jako naturalny eksperyment pomagający zrozumieć długoterminowe zachowanie odpadów radioaktywnych, choć wciąż analizowane są szczegóły dokładnej dynamiki cykli pracy tego pradawnego reaktora.