MicroFactzzz#0151 · 💰 Pieniądze są dziwne
W obozach jenieckich II wojny światowej papierosy pełniły funkcję prawdziwej waluty
Ekonomista, który sam był jeńcem wojennym, opisał, jak wśród więźniów spontanicznie wykształcił się pełny system cenowy oparty na papierosach.
W obozach jenieckich podczas II wojny światowej więźniowie otrzymywali regularne paczki od Czerwonego Krzyża, zawierające m.in. papierosy — i to właśnie one, a nie oficjalne pieniądze, stały się faktyczną walutą wewnątrz obozu.
Twist: system był zaskakująco dojrzały ekonomicznie — istniały ustalone „ceny” w papierosach za różne towary i usługi (od czekolady po pranie ubrań), pojawiały się wahania kursu w zależności od dostaw, a nawet forma kredytu i lichwy między więźniami.
Jeden z jeńców, wykształcony ekonomista, opisał to zjawisko po wojnie jako naukową obserwację żywego rynku, który wykształcił się spontanicznie, bez żadnej centralnej instytucji ani banku — czysto z potrzeby wymiany dóbr w warunkach izolacji.
Waga: ten przypadek do dziś bywa przywoływany jako dowód na to, że pieniądz nie musi być ustanowiony przez państwo — wystarczy dowolne dobro, które jest rzadkie, trwałe, podzielne i akceptowane przez grupę, by społeczność samoistnie zbudowała wokół niego cały system gospodarczy.
Źródła
- Wiedza ogólna / źródła encyklopedyczne
Ten fakt opiera się na ogólnie dostępnej wiedzy, nie na pojedynczym, cytowalnym źródle. Zobacz, jak podchodzimy do weryfikacji.
Króliczą Norą
Chcesz wejść głębiej?
- Pieniądze są dziwne
Na tej wyspie ludzie płacili kamieniami wielkości samochodu — i nawet ich nie przesuwali
Mieszkańcy wyspy Yap na Pacyfiku używali ogromnych kamiennych krążków jako waluty, nie ruszając ich z miejsca po transakcji.
Dowiedz się więcej → - Pieniądze są dziwne
Pieniądz papierowy istniał w Chinach setki lat przed pierwszym europejskim banknotem
Chińska dynastia Song wprowadziła oficjalny pieniądz papierowy już w XI wieku — Europa dogoniła ten pomysł dopiero po kilkuset latach.
Dowiedz się więcej → - Pieniądze są dziwne
Nazwa „dolar” pochodzi od małej czeskiej miejscowości, nie od Ameryki
Słowo „dolar” wywodzi się od „joachimstalera” — srebrnej monety bitej w XVI wieku w Jáchymovie na terenie dzisiejszych Czech.
Dowiedz się więcej → - Pieniądze są dziwne
W jednym kraju banknoty dosłownie rozpadają się w kieszeni z brudu i wilgoci
W Somalii lokalne szylingi są tak zniszczone i rzadko wymieniane na nowe, że wiele osób w codziennych transakcjach zamiast nich woli mobilne pieniądze.
Dowiedz się więcej →