#0140 · 💰 Pieniądze są dziwne
W jednym kraju banknoty dosłownie rozpadają się w kieszeni z brudu i wilgoci
W Somalii lokalne szylingi są tak zniszczone i rzadko wymieniane na nowe, że wiele osób w codziennych transakcjach zamiast nich woli mobilne pieniądze.
Somalijski szyling nie był drukowany na nową skalę od lat 90. XX wieku, gdy upadło centralne państwo i przestał istnieć bank centralny zdolny emitować świeżą walutę w normalnym trybie.
Efekt jest dosłowny: te same fizyczne banknoty krążą w obiegu latami, aż stają się miękkie jak szmata, dziurawe i ledwo czytelne — mimo to ludzie nadal nimi płacą, bo alternatywy przez długi czas brakowało.
Twist ekonomiczny: sfałszowane kopie tych zniszczonych banknotów, drukowane przez prywatne podmioty w sąsiednich krajach, w pewnym momencie krążyły w ilościach porównywalnych z oryginalną podażą — i nikt nie był w stanie ich realnie odróżnić ani skutecznie wycofać z obiegu.
Waga: to jeden z niewielu współczesnych przykładów gospodarki, w której zaufanie do fizycznego pieniądza przetrwało mimo praktycznej nieobecności instytucji, która za nim stoi — dziś coraz mocniej wypierają go płatności mobilne, bo są po prostu wygodniejsze niż postrzępiony banknot.
Źródła
- Wiedza ogólna / źródła encyklopedyczne
Ten fakt opiera się na ogólnie dostępnej wiedzy, nie na pojedynczym, cytowalnym źródle. Zobacz, jak podchodzimy do weryfikacji.
Króliczą Norą
Chcesz wejść głębiej?
- Pieniądze są dziwne
Na tej wyspie ludzie płacili kamieniami wielkości samochodu — i nawet ich nie przesuwali
Mieszkańcy wyspy Yap na Pacyfiku używali ogromnych kamiennych krążków jako waluty, nie ruszając ich z miejsca po transakcji.
Dowiedz się więcej → - Pieniądze są dziwne
Nazwa „dolar” pochodzi od małej czeskiej miejscowości, nie od Ameryki
Słowo „dolar” wywodzi się od „joachimstalera” — srebrnej monety bitej w XVI wieku w Jáchymovie na terenie dzisiejszych Czech.
Dowiedz się więcej → - Pieniądze są dziwne
Jedna cebulka tulipana kosztowała kiedyś więcej niż dom w Amsterdamie
W latach 30. XVII wieku w Holandii ceny rzadkich odmian tulipanów wystrzeliły tak wysoko, że pojedyncza cebulka bywała warta więcej niż kamienica.
Dowiedz się więcej → - Pieniądze są dziwne
W niektórych częściach Papui-Nowej Gwinei nadal płaci się nawlekanymi muszlami
Tradycyjna waluta z muszelek, tzw. tabu, wciąż funkcjonuje równolegle z oficjalnym pieniądzem państwowym, m.in. przy zapłacie posagu.
Dowiedz się więcej →