Naukowcy nie są zgodni, dlaczego doświadczamy déjà vu

Déjà vu — francuskie „już widziane” — to chwilowe, silne przekonanie, że aktualnie przeżywana sytuacja już kiedyś się wydarzyła, mimo braku żadnego realnego wspomnienia, które by to potwierdzało.

Doświadcza go większość ludzi, najczęściej w młodym wieku dorosłym, a częstość epizodów maleje z wiekiem — co samo w sobie jest zagadkowe, bo pamięć zwykle raczej się pogarsza, nie poprawia.

Wśród konkurencyjnych hipotez są m.in. chwilowe „zacięcie” w przetwarzaniu sygnału między różnymi obszarami mózgu odpowiedzialnymi za pamięć i percepcję, drobne wyładowania w płacie skroniowym przypominające mikroskopijne napady padaczkowe u zdrowych osób, czy błąd w mechanizmie rozpoznawania znajomości.

Żadna z tych teorii nie została jednoznacznie potwierdzona jako jedyna przyczyna — zjawisko jest zbyt krótkotrwałe i nieprzewidywalne, by łatwo je badać w warunkach laboratoryjnych, co czyni je jedną z bardziej wymykających się nauce codziennych tajemnic mózgu.