#0010 · 🌌 Kosmiczne Dziwactwa
Dalekie galaktyki oddalają się od nas szybciej niż światło — i nic tu nie łamie fizyki
Same galaktyki nie poruszają się szybciej niż światło, ale przestrzeń między nami a nimi rozciąga się na tyle, że efektywna odległość rośnie szybciej niż c.
Zasada „nic nie może poruszać się szybciej niż światło” jest fundamentem teorii względności — i wciąż jest prawdziwa. Ale dotyczy ruchu przez przestrzeń, nie ekspansji samej przestrzeni.
Wszechświat się rozszerza, a to oznacza, że przestrzeń pomiędzy odległymi galaktykami a nami dosłownie przybywa. Przy wystarczająco dużej odległości tempo tego przybywania przekracza prędkość światła.
Efekt: istnieją galaktyki, których światło nigdy do nas nie dotrze, bo dystans do nich rośnie szybciej, niż fotony zdążą go pokonać. To one, nie my, „uciekają” poza granicę obserwowalnego wszechświata.
To rozróżnienie — ruch w przestrzeni kontra rozszerzanie się samej przestrzeni — jest jednym z tych miejsc, gdzie intuicja z codziennego życia kompletnie zawodzi.
Źródła
- Wiedza ogólna / źródła encyklopedyczne
Ten fakt opiera się na ogólnie dostępnej wiedzy, nie na pojedynczym, cytowalnym źródle. Zobacz, jak podchodzimy do weryfikacji.
Króliczą Norą
Chcesz wejść głębiej?
- Kosmiczne Dziwactwa
Wszystko, co widzisz — gwiazdy, planety, ludzie — to niecałe 5% wszechświata
Zwykła materia zbudowana z atomów stanowi tylko ułamek zawartości wszechświata — resztę wypełniają ciemna materia i ciemna energia.
Dowiedz się więcej → - Kosmiczne Dziwactwa
Znaleziono gwiazdę większą niż cały Układ Słoneczny — z czarną dziurą w środku
Teleskop Jamesa Webba namierzył obiekty przypominające gwiazdę-olbrzyma z aktywnie żywiącą się czarną dziurą w jądrze.
Dowiedz się więcej → - Kosmiczne Dziwactwa
Twój telefon codziennie koryguje efekt teorii względności
Satelity GPS muszą korygować zegary o mikrosekundy dziennie, inaczej cała nawigacja rozjechałaby się o kilometry.
Dowiedz się więcej → - Kosmiczne Dziwactwa
Łyżeczka gwiazdy neutronowej ważyłaby więcej niż cała ludzkość
Materia gwiazdy neutronowej jest tak gęsta, że jedna łyżeczka na Ziemi ważyłaby miliardy ton.
Dowiedz się więcej →